سيد على اكبر برقعى قمى

98

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )

آن را پسنديدند و آن‌كس كه كتاب سنن در خانه اوست گويا كه در خانهء خود با پيغمبر صلى اللّه عليه و آله سخن كرده است » . و ترمذى در سال 275 و يا 279 در قريهء بوغ « 1 » درگذشت . و از جمله : ابو عبد اللّه محمّد بن علىّ بن حسن ترمذى از اكابر علماى ماوراءالنهر در قرن سوّم و صاحب كتاب نوادر الاصول و كتاب علل الشريعة . و از جمله : ابو جعفر محمّد بن احمد بن نصر ترمذى در طبقهء فقهاى شافعى و در عصر خود پيشواى آن فرقه و متوفّى 295 . و از جمله : شهاب الدّين ترمذى معروف به اديب صابر از مشاهير شعراى قرن ششم و معاصر با رشيد وطواط و خاقانى و انورى و ستايشگر سلطان سنجر و اين ابيات نمونهء قدرت طبع و درخشندگى قريحت اوست : ز نايبان رخ و چشم و زلفت اى دلبر * يكى گل است و دوم نرگس و سوم عنبر هميشه بر سر زلفت مجاورند سه چيز * يكى شكنج و دوم حلقه و سوم چنبر لطافت از دو لب تو ربوده‌اند سه چيز * يكى حيات و دوم زمزم و سوم كوثر ز بوى و خوى دو زلفت سه چيز بهره‌ورند * يكى نسيم و دوم نافه و سوم عنبر و ابيات قصيده بر همين نسق است : بستد ز من آن پسته دهن دل به دو بادام * از پسته و بادام كه سازد به از اين دام و در ترغيب به سفر كردن گفته است : قدر مردم سفر پديد كند * خانهء خويش مرد را بند است تا به سنگ اندرون بود گوهر * كس نداند كه قيمتش چند است و در سال 546 به حكم اتسز خوارزمشاه در جيحون غرق گرديد چه پنداشت كه جاسوسانه اخبار او را به پنهانى به سلطان سنجر رساند . و بايد دانست كه در ضبط ترمذ ، دو قول ديگر است و درست آن است كه نوشته گرديد . تريمى : با كسر تاى قرشت و سكون راى بىنقطه و فتح ياى حطّى و كسر ميم منسوب است به تريم بر وزن درهم و آن از توابع حضرموت است در يمن و سيّد عبد اللّه بن علوىّ بن احمد بن مهاجر بن عيسى تريمى يمنى در شمار فاضلان و اديبان و شاعران و صاحب كتاب المعاونة و الموازرة للراغبين فى الآخرة و كتاب اتحاف السائل باجوبة المسائل و ديوان شعر و متوفّى 1133 و ابو بكر بن عبد الرحمن بن محمّد بن علىّ تريمي حضرمي اديب و شاعر و عالم و صاحب كتاب اقامة الحجّة و كتاب الترياق النافع و كتاب الشهاب الثاقب و كتاب زشفة الصادى و كتاب نزهة الالباب برياض الأنساب و ارجوزه در آداب نساء و ديوان شعر و متوفّى 1341 در حيدرآباد دكن بدان منسوبند . « 2 » تسترى : با ضمّ تاى قرشت و سكون سين بىنقطه و فتح تاى دوّم و كسر راى بىنقطه منسوب است به تستر معرّب شوشتر كه شهرى است مشهور در خوزستان و قبر برّاء بن مالك انصارى برادر

--> ( 1 ) - بوغ : با ضمّ باى ابجد بر وزن دوغ ، قريه‌اى است در شش‌فرسنگى ترمذ ( معجم البلدان : 1 / 510 ) . ( 2 ) - و نيز عبد اللّه بن عبد الرحمن بن ابى عبيد التريمى الحضرمى اليمنى متوفّى 613 و صاحب كتاب الاكمال ( لغتنامه / دهخدا : 15 / 651 ) .